Makieta Opatowa z Brązu XVI Wieku

Na opatowskim Rynku, tuż obok podświetlanej fontanny i nowych nasadzeń, stoi brązowa makieta pokazująca, jak wyglądało to niewielkie świętokrzyskie miasteczko w czasach swojej największej świetności. To nie tylko ciekawostka dla miłośników historii – dla dzieci to świetna okazja, żeby zobaczyć na własne oczy, jak dawniej wyglądały miasta, a rodzice mogą w tym czasie odpocząć na jednej z ławek w parkowej części rynku.

Makieta powstała w ramach rewitalizacji centrum Opatowa, zakończonej w 2022 roku. Wykonano ją z brązu, ma wymiary około 1 na 1,20 metra i przedstawia układ urbanistyczny miasta z połowy XVI wieku – okresu, gdy Opatów przeżywał swój złoty wiek za panowania Krzysztofa Szydłowieckiego.

Opatów z czasów świetności – co pokazuje makieta

XVI wiek to dla Opatowa okres prosperity i znaczenia. Makieta ukazuje zabudowę miejską z tego właśnie czasu, gdy miasto tętniło życiem jako ważny ośrodek handlowy i religijny. Choć dziś Opatów to niewielka miejscowość, w tamtych czasach był jednym z bardziej znaczących miast regionu.

Oglądając brązowy model, można porównać historyczny układ miasta z tym, co widać wokół. To dość fascynujące doświadczenie – stoisz na rynku i widzisz, jak ta sama przestrzeń wyglądała prawie pięćset lat temu. Dzieci lubią szukać różnic i podobieństw, co zamienia zwykłe zwiedzanie w zabawę detektywistyczną.

Makieta jest wyposażona w kod QR, który po zeskanowaniu smartfonem prowadzi do aplikacji mobilnej z dodatkowymi informacjami o przedstawionych miejscach. To część szerszego projektu turystycznego związanego z powstającym w Opatowie Europejskim Centrum Templariuszy.

Dla kogo jest ta atrakcja

Makieta to punkt obowiązkowy dla wszystkich, którzy interesują się historią polskich miast i ich rozwojem urbanistycznym. Nie trzeba być historykiem, żeby docenić możliwość zobaczenia, jak wyglądało miasto kilka wieków temu.

Rodziny z dziećmi znajdą tu pretekst do krótkiej lekcji historii w terenie. Młodsze dzieci po prostu lubią oglądać miniaturowe budynki i uliczki, starsze mogą porównywać dawny układ miasta ze współczesnym. To też dobry moment, żeby opowiedzieć dzieciom o tym, jak zmieniały się miasta na przestrzeni wieków.

Dla osób starszych lub z niepełnosprawnościami makieta jest dostępna – umieszczono ją na odpowiedniej wysokości, a opisy dostępne są również w alfabecie Braille’a.

Co jeszcze warto zobaczyć na opatowskim Rynku

Sama makieta to zaledwie kilka minut oglądania, ale warto połączyć ją z wizytą na całym odnowionym Rynku. Po rewitalizacji Plac Obrońców Pokoju zmienił się nie do poznania – pojawiła się podświetlana fontanna z dziesięcioma dyszami, która latem staje się ulubionym miejscem zabaw dla najmłodszych.

Wokół rynku stoją nowe ławki i pergole, jest więcej światła dzięki energooszczędnemu oświetleniu. Wieczorem rynek prezentuje się naprawdę ładnie – fontanna podświetlona, nowa kostka betonowa, zieleń z nowych nasadzeń. Całość tworzy przyjemną przestrzeń do spacerów.

Nie każdy wie, że Opatów ma bogatą historię związaną z templariuszami. W mieście powstaje Europejskie Centrum Templariuszy w budynku dawnego więzienia, a makieta jest jednym z elementów szerszego szlaku turystycznego poświęconego tej tematyce.

Krzysztof Szydłowiecki i złoty wiek Opatowa

Makieta przedstawia miasto z czasów Krzysztofa Szydłowieckiego – postaci kluczowej dla historii Opatowa. To właśnie w XVI wieku, za jego rządów, miasto przeżywało swój rozkwit. Szydłowiecki był jednym z najpotężniejszych magnatów w Rzeczypospolitej, kanclerzem wielkim koronnym.

Jego wpływy i bogactwo przekładały się na rozwój Opatowa. Miasto rozwijało się jako ośrodek handlowy, powstawały nowe budynki, rozbudowywano infrastrukturę. Oglądając makietę, widać właśnie ten moment prosperity – zanim przyszły wojny i zniszczenia XVII wieku.

Rewitalizacja opatowskiego rynku, w ramach której powstała makieta, kosztowała 3,4 miliona złotych. Pieniądze pochodziły z programu „Rewitalizacja miasta Opatowa” i objęły nie tylko rynek, ale też przebudowę skweru imienia Witolda Gombrowicza i inne projekty.

Jak dotrzeć i ile czasu poświęcić

Makieta znajduje się na Rynku w Opatowie (oficjalnie Plac Obrońców Pokoju), w samym centrum miasta. Opatów leży przy drodze krajowej nr 9 łączącej Radom z Rzeszowem, więc dojazd samochodem jest prosty. Z Kielc to około 70 kilometrów, z Sandomierza niecałe 30.

Parking znajduje się bezpośrednio na rynku, choć trzeba liczyć się z opłatami za postój. Po rewitalizacji wprowadzono płatne parkowanie w centrum miasta.

Samo obejrzenie makiety to kwestia kilku, maksymalnie kilkunastu minut. Jeśli jednak połączyć to z krótkim spacerem po rynku, odwiedzinami w lokalnej cukierni (polecana jest „U Szarego”) i ewentualnie wizytą w kościele kolegiaty – jednej z najcenniejszych świątyń romańskich w Polsce – warto zarezerwować godzinę, może półtorej.

Praktyczne informacje dla odwiedzających

Dostępność: Makieta jest dostępna przez całą dobę, siedem dni w tygodniu. Znajduje się na otwartej przestrzeni rynku, więc nie ma godzin otwarcia ani opłat za wstęp.

Cena: Bezpłatnie. Jedyny koszt to ewentualna opłata za parking na rynku.

Dojazd: Opatów leży przy DK9. Z Kielc około 70 km (godzina jazdy), z Sandomierza 30 km (30-40 minut). Parking bezpośrednio na rynku – płatny.

Czas zwiedzania: 10-15 minut samo oglądanie makiety, do 2 godzin z całym rynkiem i innymi atrakcjami Opatowa.

Dla kogo: Rodziny z dziećmi w każdym wieku, miłośnicy historii, osoby poszukujące nietypowych atrakcji podczas przejazdu przez region.

Dodatkowe informacje: Kod QR na makiecie prowadzi do aplikacji mobilnej z opisami. Opisy dostępne w alfabecie Braille’a. Makieta dostosowana dla osób z niepełnosprawnościami.

Co jeszcze w okolicy: Kolegiata pw. Św. Marcina (romańska świątynia z XII wieku), powstające Europejskie Centrum Templariuszy, podświetlana fontanna na rynku, skwer im. Witolda Gombrowicza.